(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
10.3. అధ్యాయః 003
Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Topics
ద్రౌణినా కృపవచనమనాదృత్య కృపకృతవర్మణోః పురతః నిశి ప్రసుప్తపాండుపాంచాలహననప్రతిజ్ఞానం॥ 1 ॥
Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 10-3-0x(5265)(64053)
కృపస్య వచనం శ్రుత్వా ధర్మార్థసహితం శుభం।
అశ్వత్థామా మహారాజ దుఃఖశోకసమన్వితః॥ 10-3-1(64054)
దహ్యమానస్తు శోకేన ప్రదీప్తేనాగ్నినా యథా।
క్రూరం మనస్తతః కృత్వా తావభౌ ప్రత్యభాషత॥ 10-3-2(64055)
పురుషేపురుషే బుద్ధిర్యాయా భవతి శోభనా।
తుష్యంతి చ పృథక్సర్వే ప్రజ్ఞయా తే స్వయాస్వయా॥ 10-3-3(64056)
సర్వో హి మన్యతే లోక ఆత్మానం బుద్ధిమత్తరం।
సర్వస్యాత్మా బహుమతః సర్వోత్మానం ప్రశంసతి॥ 10-3-4(64057)
సర్వస్య హి స్వకా ప్రజ్ఞా సాధువాదే ప్రతిష్ఠితా।
పరబుద్ధిం చ నిందంతి స్వాం ప్రశంసంతి చాసకృత్॥ 10-3-5(64058)
కారణాంతరయోగేన యేషాం సంవదతే మతిః।
తేఽన్యోన్యేన చ తుష్యంతి బహుమన్యంతి చాసకృత్॥ 10-3-6(64059)
తస్యైవ తు మనుష్యస్య సాసా బుద్ధిస్తదాతదా।
కాలయోగే విపర్యాసం ప్రాప్యాన్యోన్యం విపద్యతే॥ 10-3-7(64060)
అనిత్యత్వాత్తు చిత్తానాం మనుష్యాణాం విశేషతః।
చిత్తవైక్లబ్యమాసాద్య సాసా బుద్ధిః ప్రజాయతే॥ 10-3-8(64061)
యథా హి వైద్యః కుశలో జ్ఞాత్వా వ్యాధిం యథావిధి।
భైషజ్యం కురుతే యోగాత్ప్రశమార్థమితి ప్రభో॥ 10-3-9(64062)
ఏవం కార్యస్య యోగాత్ప్రశమార్థమితి ప్రభో॥
ప్రజ్ఞయా చ స్వయా యుక్త్యా తాం చ గృహ్ణంతి వై బుధాః॥ 10-3-10(64063)
అన్యయా యౌవనే బాల్యే బుద్ధ్యా భవతి మోహితః।
మధ్యేఽన్యయా జరాయాం తు సోన్యాం రోచయతే మతిం॥ 10-3-11(64064)
వ్యసన వా మహాఘోరం సమృద్ధిం చాపి తాదృశీం।
అవాప్య పురుషో భోజ కురుతే బుద్ధివైకృతం॥ 10-3-12(64065)
ఏకస్మిన్నేవ పురుషే సాసా బుద్ధిస్తదాతదా।
భవత్యనిత్యా ప్రజ్ఞా హి సా తస్యైవ న రోచతే॥ 10-3-13(64066)
నిశ్చిత్య తు యథాప్రజ్ఞం యాం మతిం సాధు పశ్యతి।
తయా ప్రకురుతే భావం సా తస్యోద్యోగకారికా॥ 10-3-14(64067)
సర్వో హి పురుషో భోజ సాధ్వేతదితి నిశ్చితః।
కర్తుమారభతే ప్రీతిం మరణాదిషు కర్మసు॥ 10-3-15(64068)
సర్వే హి యుక్తాం విజ్ఞాయ ప్రజ్ఞాం వాపి స్వకాం నరాః।
చేష్టంతే వివిధాం చేష్టాం హితమిత్యేవ జానతే॥ 10-3-16(64069)
ఉపజాతా వ్యసనజా యేయమద్య మతిర్మమ।
యువయోస్తాం ప్రవక్ష్యామి సర్వేషాం శోకనాశినీం॥ 10-3-17(64070)
ప్రజాపతిః ప్రజాః సృష్ట్వా కర్మ తాసు విధాయ చ।
వర్ణేవర్ణే సమాధత్త హ్యేకైకం గుణవత్తరం॥ 10-3-18(64071)
బ్రాహ్మణే వేదమగ్ర్యం తు క్షత్రియే తేజ ఉత్తమం।
దాక్ష్యం వైశ్యే చ శూద్రే చ సర్వవర్ణానుకూలతాం॥ 10-3-19(64072)
అదాంతో బ్రాహ్మణోఽసాధుర్నిస్తేజాః క్షత్రియో మృతః।
అదక్షో నింద్యతే వైశ్యః శూద్రశ్చ ప్రతికూలవాన్॥ 10-3-20(64073)
సోఽస్మి జాతః కులే శ్రేష్ఠే బ్రాహ్మణైరభిపూజితే।
మందభాగ్యతయాఽస్ంయేతం క్షత్రధర్మమనుష్ఠితః॥ 10-3-21(64074)
క్షత్రధర్మం విదిత్వాఽహం యది బ్రాహ్మణ్యమాశ్రితః।
ప్రకరిష్యే మహత్కర్మ న మే తత్సాధుసంమతం॥ 10-3-22(64075)
ధారయిత్వా ధనుర్దివ్యం దివ్యాన్యస్త్రాణి చాహవే।
పితరం నిహతం దృష్ట్వా కిన్ను వక్ష్యామి సంసది॥ 10-3-23(64076)
సోఽహమద్య యథాకామం క్షత్రధర్మమవాప్య చ।
గంతాఽస్మి పదవీం రాజ్ఞః పితుశ్చాపి మహాత్మనః॥ 10-3-24(64077)
అద్య స్వప్స్యంతి పాంచాలా విశ్వస్తా జితకాశినః।
విముక్తయుగ్యకవచా హర్షేణ చ సమన్వితాః।
వయం జితా మతాశ్చైషాం శ్రాంతా వ్యాయామకర్శితాః॥ 10-3-25(64078)
తేషాం నిశి ప్రసుప్తానాం సుస్థానాం శిబిరే స్వకే।
అవస్కందం కరిష్యామి శిబిరస్యాద్య దుష్కరం॥ 10-3-26(64079)
తానవస్కంద్య శిబిరే ప్రేతభూతానచేతసః।
సూదయిష్యామి విక్రంయ మఘవానివ దానవాన్॥ 10-3-27(64080)
అద్య తాన్సహితాన్సర్వాంధృష్టద్యుంనపురోగమాన్।
సూదయిష్యామి విక్రంయ కక్షం దీప్త ఇవానలః॥ 10-3-28(64081)
నిహత్య చైవ పాంచాలాఞ్శాంతిం లబ్ధాఽస్మి సత్తమ॥ 10-3-29(64082)
పాంచాలేషు చరిష్యామి సూదయన్నద్య సంయుగే।
పినాకపాణిః సంక్రుద్ధః స్వయం రుద్రః పశుష్వివ॥ 10-3-30(64083)
అద్యాహం సర్వపాంచాలాన్నికృత్యా చ నికృష్య చ।
అర్దయిష్యామి సంహృష్టో రణే పాండుసుతాంస్తథా।
`సూదయిష్యామి సంక్రుద్ధః పశూనివ పినాకధృత్'॥ 10-3-31(64084)
అద్యాహం సర్వపాంచాలైః కృత్వా భూమిం శరీరిణీం।
ప్రహృత్యైకేన శస్త్రేణ భవిష్యాంయనృణః పితుః॥ 10-3-32(64085)
దుర్యోధనస్య కర్ణస్య భీష్మసైంధవయోరపి।
గమిష్యామి నిశావేలాం పదవీమద్య దుర్గమాం॥ 10-3-33(64086)
అద్య పాంచాలరాజస్య ధృష్టద్యుంనస్య వై నిశి।
విరాత్రే ప్రమథిష్యామి పశోరివ శిరో బలాత్॥ 10-3-34(64087)
అద్య పాంచాలపాండూనాం శయితానాం శిరో నిశి।
ఖంగేన నిశితేనాజౌ ప్రమథిష్యామి గౌతమ॥ 10-3-35(64088)
అద్య పాంచాలసేనాం తాం నిహత్య నిశి సౌప్తికే।
కృతకృత్యః సుఖీ చైవ భవిష్యామి మహామతే॥ ॥ 10-3-36(64089)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే సౌప్తికపర్వణి తృతీయోఽధ్యాయః॥ 3 ॥

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Footnotes
10-3-4 సర్వోత్మానమిత్యత్ర సర్వ ఆత్మానమితి చ్ఛేదః। సంధిరార్షః॥
10-3-6 యోగే యేషాం సమా గతిరితి ఝ.పాఠః। తత్ర యోగే సముదాయే ఇత్యర్థః॥
10-3-10 తాం చ నిందంతి మానవా ఇతి ఝ.పాఠః॥
10-3-12 హే భోజ హే కృతవర్మన్। ఏకమేవ సంబోధయన్ కృపస్య వచసి అనాదరం సూచయతి॥
10-3-13 భవత్యకృతవుద్ధిత్వాదితి ఝ.పాఠః। తత్ర అకృతధర్మత్వాత్ అవసరానురోధాత్। ఇదానీం మమ శాంతిబుద్ధిర్న రోచతే ఇత్యర్థః॥
10-3-20 క్షత్రియోఽధమ ఇతి ఝ.పాఠః॥
10-3-22 విదిత్వా ఆశ్రిత్య॥
10-3-24 గంతాస్మి గమిష్యామి। పదవీం ఆనృణ్యం॥
10-3-33 గమయిష్యామి పాంచాలాన్పదవీమద్య దుర్గమామితి ఝ.పాఠః॥
10-3-3 తృతీయోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.